Naxçıvan MR Konstitusiyasına dəyişikliklər təsdiqləndi: idarəetmə sistemi necə dəyişəcək?

Naxçıvan Muxtar Respublikası Konstitusiyasına edilən dəyişikliklər təsdiqlənib. Bununla bağlı qanunu İlham Əliyev imzalayıb. Qanun layihəsi bir neçə aydır ki, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində müzakirə olunurdu.

Qəbul edilən dəyişikliklər Naxçıvanda idarəetmə modelində mühüm transformasiya yaradır. Yeni sistemə əsasən, muxtar respublikada əsas icra səlahiyyətləri mərkəzi hakimiyyətə daha sıx bağlanır.

Əvvəl necə idi?

İndiyə qədər Naxçıvanda əsas siyasi və idarəetmə institutu Naxçıvan Ali Məclisi hesab olunurdu. Ali Məclis yalnız qanunverici orqan kimi deyil, həm də icra hakimiyyətinə real təsir imkanlarına malik idi.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabineti Ali Məclisə tabe idi və yerli idarəetmədə rayon icra hakimiyyətləri ilə birlikdə muxtar respublikanın daxili mexanizmləri mühüm rol oynayırdı.

Bu modeldə Ali Məclisin sədri faktiki olaraq muxtar respublikanın ali rəhbəri sayılırdı və əsas qərarlar Naxçıvan daxilində qəbul olunurdu.

Yeni model nəyi dəyişir?

Konstitusiyaya edilən dəyişikliklərdən sonra bu idarəetmə sistemi faktiki olaraq dəyişdirilir.

Ən mühüm yeniliklərdən biri Naxçıvanda Azərbaycan Prezidentinin Naxçıvan Muxtar Respublikasında səlahiyyətli nümayəndəsi institutunun Konstitusiyada ayrıca təsbit olunmasıdır. Bu vəzifə birbaşa Prezidentə tabe olacaq və muxtar respublikada əsas icraedici fiqur kimi çıxış edəcək.

Bununla yanaşı:

Naxçıvan Ali Məclisi əvvəlki real səlahiyyətlərinin böyük hissəsini itirir və əsasən qanunverici funksiyanı yerinə yetirən formal orqan kimi qalır.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabineti artıq Ali Məclisə tabe olmur və fəaliyyətini Prezidentlə razılaşdırır.

Rayon icra hakimiyyətləri vahid mərkəzi idarəetmə sisteminə daxil edilir və səlahiyyətli nümayəndənin nəzarətinə keçir.

Ali Məclisin buraxılması səlahiyyəti birbaşa Prezidentə verilir.

İdarəetmədə mərkəzləşmə güclənir

Beləliklə, yeni dəyişikliklər nəticəsində Naxçıvanda idarəetmə modeli daha çox mərkəzləşdirilmiş formaya keçir və əsas qərarların qəbulunda Bakı ilə əlaqə güclənir.

Dəyişikliklərdə həmçinin Naxçıvanın “Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi” olduğu Konstitusiyanın preambulasında da xüsusi vurğulanır. Bu müddəa yeni olmasa da, dəyişikliklərin ümumi məzmunu muxtar respublikanın idarəetməsində mərkəzi hakimiyyətin rolunun daha da artdığını göstərir.


Yeni konstitusiya dəyişikliklərindən sonra Naxçıvanda uzun illər əsas siyasi institut sayılan Ali Məclisin real təsir imkanları xeyli azalır. Əvəzində Prezidentin səlahiyyətli nümayəndəsi muxtar respublikada əsas idarəedici fiqura çevrilir və rayonlar vahid mərkəzi idarəetmə sisteminə bağlanır.

Məqalə: BakuNews TV üçün hazırlanıb.